Warmtewisselaar geeft meerwaarde op vermeerderingsbedrijf van Horne uit Baexem
Leon van de Horne is samen met 5 andere vermeerderaars deelnemer van het, door innovatieve regelingen van het ministerie van LNV ondersteund, project “Innovatie in de huisvesting”. Dit project van het Platvorm Vermeerderaars Nederland heeft als doel de concurrentiekracht van Nederlandse vermeerderingssector te verbeteren door kostprijsverlaging. Door diverse huisvestingssystemen in de praktijk naast elkaar te zetten en te vergelijken en te beoordelen op kostprijs, welzijn en ammoniakemissie hoopt men dát systeem te vinden waarmee de concurrentieslag wereldwijd kan worden aangegaan. De focus van dit artikel ligt op de reductie van de ammoniakemissie in combinatie met verbetering van het stalklimaat. Iedere vermeerderaar krijgt hier vroeg of laat mee van doen omdat bedrijven in 2010 nog maximaal 435 gram ammoniak per dierplaats mogen uitstoten. Het ammoniak reductie systeem zoals dat bij van de Horne in de stal is in gebouwd gaat uit van het systeem voor huisvesting met mestbeluchting van bovenaf bij vleeskuikenouder-dieren Dit systeem is als zodanig opgenomen op de RAV lijst onder nummer E.4.4.1. (zie op www.infomil.nl zoeken naar RAV).
Het onder E.4.4.1. omschreven systeem gaat uit van een lucht mengkast met een capaciteit van 2,5 m3 uur per dierplaats waarbij minimaal 50% lucht van buiten wordt aangezogen. De lucht wordt in de stal gedistribueerd middels een aantal buizen onder de beun, welke zich circa 200 mm van de mest bevinden. De lucht moet hierbij een minimale temperatuur hebben van 24 oC.
Het in de RAV-lijst omschreven systeem heeft bedrijfseconomisch en praktisch gezien een aantal nadelen:
- De eis van 24 oC zorgt ervoor dat dergelijke systemen uitgevoerd moeten worden met een secundaire warmte bron ( gasbrander, CV installatie, of warmtewisselaar). Terwijl de gewenste staltemperatuur rond de 20 oC ligt. Dit is dus ongewenste verspilling van energie.
- De eis van 2,5 m3 uur per dierplaats blijkt in de praktijk erg hoog te zijn. Andere systemen werken met 0,5 0,7 of 1,2 m3 uur per dierplaats. Door deze hoge luchthoeveelheid zullen de stroomkosten hoog uitvallen.
- De positie van de buizen geeft in de praktijk veel nadelen. Buizen vervuilen snel omdat ze zich onder de beun bevinden. Tevens moeten ze worden verwijderd wanneer de stal schoongemaakt wordt.
Het systeem is bij van de Horne op een aantal punten aangepast zodat met een praktische beter toepasbare installatie gelijkwaardige ammoniak reductie bereikt kan worden.
Het idee is ontstaan om de buizen niet onder de beun op te hangen maar onder het legnest. Door de buisdiameter aan te passen, de afstand en de diameter van de gaatjes zodanig te kiezen, is het mogelijk de lucht over de mest te blazen. Groot voordeel is dat de buizen niet snel vervuilen en dat tijdens het schoonmaken van de stal deze niet in de weg hangen.
In plaats van een lucht mengkast toe te passen is gekozen voor een warmtewisselaar. Met een warmtewisselaar is het mogelijk 100% verse buitenlucht op te warmen of af te koelen. Dit zorgt voor een optimaal
stalklimaat. De verse buitenlucht wordt opgewarmd door afgezogen stallucht met als doel een zo hoog mogelijk rendement van warmteterugwinning te bereiken. De koude buitenlucht wordt door een ingenieus buizensysteem geleid dat in tegenstroom of in kruisstroom wordt opgewarmd door af te voeren stallucht. Het resultaat is een geconditioneerde verse buitenlucht die een temperatuur heeft nagenoeg gelijk aan de staltemperatuur en een lage luchtvochtigheid kent waardoor een maximale drogingcapaciteit wordt bereikt. Stallucht verzadigt met vocht, CO2 en NH3, wordt dus niet hergebruikt.
Het gebruik van warmtewisselaar in pluimveestallen is niet nieuw. Plettenburg Mestdroging uit Hezingen past wisselaars sinds jaar en dag toe in opfok- en legstallen en sinds begin 2006 ook in slachtkuikenstallen. Het grote voordeel van de wisselaar in vergelijking met de traditionele luchtmengkast is dat met minder lucht per dierplaats een wisselaar een betere droging van de mest bewerkstelligt met als gevolg een lage ammoniakemissie.
De wisselaar bij van de Horne heeft een capaciteit van 1,25 m3 uur per dierplaats; de minimale eis van 50% buitenlucht. Van de Horne merkt op dit moment al de voordelen van de verse opgewarmde buitenlucht onder zijn kippen. De minimum stalventilatie gaat volledig via de wisselaar waardoor het stalklimaat sterk is verbeterd. Het CO2 gehalte in de stal is verlaagd. Dit komt het welzijn van mens en dier in de stal ten goede. Ook in hygiënisch opzicht zal het gebruik van verse buitenlucht dicht bij de dieren een verbetering opleveren. De toepassing van frequentieregelaars op de toevoer- en afzuigventilatoren maakt het voor van de Horne mogelijk het klimaat in zijn stal optimaal te managen. Bovendien wordt het stroomverbruik verlaagd.
Gebruikelijk is alleen buitenlucht te gebruiken bij een warmtewisselaar. Bij van de Horne is er voor de wisselaar een mengsectie geïnstalleerd waardoor middels een jalousieklep gefilterde stallucht kan worden aangezogen (capaciteit van 1,25 m3 uur per dierplaats).
Het systeem heeft de volgende voordelen:
- Geen secundaire verwarming noodzakelijk, en geconditioneerde verse buitenlucht bij de dieren, verbetering stalklimaat.
- Vereenvoudiging buizen systeem onder het nest. Minder vervuiling, minder arbeidsuren tijdens het schoonmaken van de stal.
- Mogelijk lagere luchthoeveelheid geeft afdoende drogingeffect en daarmee reductie van ammoniakemissie.
- Toepassen van frequentieregeling + lagere luchthoeveelheid geeft besparing op stroomkosten.
- Het systeem kan in bestaande traditionele stallen ingebouwd worden zonder dat daar grote verbouwingen voor nodig zijn.
Van de Horne zelf is ook goed te spreken over de wisselaar in zijn nieuwe stal. Met name tijdens de winter periode is hij in staat het stalklimaat optimaal te houden. Bovendien heb ik met de wisselaar een ammoniak reducerend systeem met toegevoerde waarden voor mijn bedrijfsvoering.
 Ervaringen
| 
